Maasbrug

Louis Raemaekers en Roermond

Die ondeugende Remunsje Maas treedt weer buiten haar oevers. Roermond, hoogwater 1926 Gemeentearchief Roermond, nr. 831

Die ondeugende Remunsje Maas treedt weer buiten haar oevers. Roermond, hoogwater 1926 Gemeentearchief Roermond, nr. 831

Raemaekers werd geboren in 1869 in Roermond en is overleden in 1956 in Scheveningen. Ten tijde van de Eerste Wereldoorlog zijn de door hem vervaardigde tekeningen van wereldwijd belang geweest.

Raemaekers heeft de hoogste internationale onderscheidingen voor zijn werk gekregen en was ereburger van de stad Roermond.

Louis Raemaekers en de Roermondse Maasbrug
Roermond heeft pas laat een vaste verbinding over de Maas gekregen. Al tijdens het alleenbewind (1780-1790) van de Oostenrijker keizer Josef II, tevens hertog van Oostenrijks Gelderland met  Roermond als hoofdstad, is een groot deel van de vestingwerken van de stad gesloopt. De rest van de stadsmuur en stadswallen is in de eerste helft van de negentiende eeuw gesloopt.

De vredesonderhandelingen in Wenen en het verdrag van Parijs van 1814 maakten van Roermond een stad die vrijwel tegen de grens met het grote koninkrijk Pruisen lag. Vanuit Den Haag achtte men een vaste oeververbinding bij Roermond  daarom een groot risico. Omdat de stad geen vestingstad meer was en er slechts een beperkte garnizoensmogelijkheid kon zijn, achtte Den Haag Roermond onverdedigbaar. Een brug zou Pruisen direct toegang tot Nederland verlenen.

Voor de economie van de stad was de afwezigheid van die vaste oeververbinding een slechte zaak. Na de hereniging met Noord-Nederland, de afscheiding van België en de opkomst van de Duitse Tolunie moest Roermond zich in economisch opzicht richten op West-Nederland. Zonder brug was dat een hachelijke zaak. Talrijke initiatieven vanaf 1840 om een brug aan te leggen werden door de regering in Den Haag geblokkeerd. Uiteindelijk lukte het midden jaren zestig om die brug er toch te krijgen, mede dankzij de goede verstandhouding van de toenmalige burgemeester Louis Beerenbroek met Thorbecke. In 1867 werd de brug geopend.

De stijgende spanningen tussen de Europese Grootmachten die aan het einde van de negentiende eeuw ontstonden en uiteindelijk resulteerden in de Eerste Wereldoorlog, hebben aan Duitse zijde het plan Von Schlieffen tot gevolg gehad. De veldmaarschalk van die naam wenste via Nederlands Limburg België binnen te vallen en zo door te stoten naar Frankrijk. Zijn belangrijkste routes liepen over Roermond en Venlo. Roermond bood ook het voordeel van de rechtstreekse treinverbinding, de IJzeren Rijn die Duitsland met België verbond.

De opvolger van Von Schlieffen, Von Moltke besloot in 1909 om af te zien van het schenden van de neutraliteit van Nederland. Hij plande de inval in België ten zuiden van Limburg. Zo is de inval ook verlopen. Anders dan bij de noordelijke route over Roermond was die route lastig door de aanwezigheid van forten en andere belemmeringen. De opmars van de Duitsers zou aanzienlijk sneller verlopen zijn bij een inval via Nederlands Limburg. In dat geval zouden de Duitse troepen waarschijnlijk sneller in Frankrijk zijn geweest met alle gevolgen van dien. De Maasbrug in Roermond is voor en tijdens de oorlogsjaren wel bewaakt. Maar er heeft geen gevecht plaatsgevonden.

Louis Raemaekers zal zich als Roermondenaar bewust zijn geweest van het grote risico dat zijn vaderstad liep en had gelopen. Mogelijk is een deel van zijn verontwaardiging daarmee te verklaren.

De Maasbrug bleef ook later een kwetsbaar punt in de Nederlandse verdedigingslinie. Nog in de jaren twintig van de vorige eeuw waarschuwde de generaal Van Voorst tot Voorst in zijn brochure Over Roermond voor een inval van de Duitsers via Roermond in de volgende oorlog.

In de nacht van 9 op 10 mei 1940 bleek Roermond een onverdedigbare stad. De Duitsers zijn die nacht de stad binnengekomen zonder noemenswaardige gevechtshandelingen. De kazerne in Roermond was al verlaten door het Nederlandse leger dat zich aan de  westzijde van de Maas had teruggetrokken. Op 10 mei 1940 is de brug opgeblazen. Tijdens de oorlog is de brug hersteld. Daarna werd de brug een gewild doel voor de geallieerden. Veel bombardementen zijn erop uitgevoerd, waarvan een groot deel helaas op de stad zelf is neergekomen.

In het najaar van 1944 is de brug ingestort na heftige bombardementen. Na de Tweede Wereldoorlog kwam er een baileybrug die in 1963 is vervangen door de huidige betonnen vierbaans brug.